Belirgin bir nedeni olmadan dili anlamada ve kullanmada yaşanan kalıcı güçlük olan gelişimsel dil bozukluğunu (GDB) tüm yönleriyle anlattık.
Gelişimsel dil bozukluğu (GDB), eski adıyla özgül dil bozukluğu; işitme kaybı, otizm veya zihinsel yetersizlik gibi açıklayıcı bir neden olmadan dilin öğrenilmesinde ve kullanılmasında ortaya çıkan kalıcı güçlüktür. Sanıldığından yaygındır: araştırmalar okul çağındaki her 14 çocuktan yaklaşık birinde görüldüğünü göstermektedir.
Belirtiler nelerdir?
Belirtiler yaşa göre değişir ve genellikle birkaç alanda birden görülür:
- İlk kelimelerin ve iki kelimelik ifadelerin geç ortaya çıkması
- Kelime dağarcığının sınırlı kalması, kelime bulmada zorlanma
- Ekleri ve dil bilgisi yapılarını yanlış ya da eksik kullanma ("ben gitti" gibi)
- Uzun yönergeleri ve karmaşık cümleleri anlamada güçlük
- Olayları sıralı ve anlaşılır biçimde anlatamama
- Okul döneminde okuma-yazma ve okuduğunu anlamada zorluk
Nedenleri
GDB'nin tek bir nedeni yoktur. Aile öyküsü önemli bir risk etkenidir; ailesinde dil veya okuma güçlüğü olan çocuklarda daha sık görülür. Beynin dili işleme biçimindeki farklılıkların rol oynadığı düşünülmektedir. Önemli olan, bunun ebeveynin yetersiz ilgisinden kaynaklanan bir durum olmadığını bilmektir.
Tanı nasıl konur?
Tanı, dil ve konuşma terapisti tarafından yapılan kapsamlı bir değerlendirmeyle konur. İşitme testi mutlaka yapılmalı, gerekli durumlarda çocuk nörolojisi ve çocuk psikiyatrisi görüşü alınmalıdır. Standart dil testlerinin yanı sıra çocuğun oyun ve günlük iletişimdeki performansı da gözlemlenir.
Terapi yaklaşımı
- Kelime dağarcığını genişletmeye yönelik tematik çalışmalar
- Dil bilgisi yapılarını oyun içinde tekrar tekrar modelleme
- Hikâye anlatma ve olay sıralama çalışmaları
- Dinlediğini anlama ve yönerge takibi etkinlikleri
- Okul çağında okuma-yazma becerilerine destek
Kaynaklar ve referanslar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bir uzmanın muayene, tanı veya tedavisinin yerini tutmaz. Kendiniz ya da yakınınız için bir dil ve konuşma terapistine danışınız.
Tüm yazılara dön