Yemek yerken öksürme, boğulma hissi, yemeğin boğazda kalması... Yutma bozukluğunun belirtilerini, risklerini ve terapi yöntemlerini anlattık.
Yutma, ağızdan mideye kadar pek çok kasın saniyeler içinde uyum içinde çalışmasını gerektiren karmaşık bir süreçtir. Bu süreçteki bir aksaklık disfaji olarak adlandırılır. Disfaji her yaşta görülebilir; ancak inme geçirmiş, nörolojik hastalığı olan ve ileri yaştaki bireylerde çok daha sıktır.
Belirtiler
- Yemek yerken ya da su içerken öksürme, boğulma
- Yemeğin boğazda takıldığı hissi
- Yemekten sonra seste "gurultulu", ıslak bir değişim
- Ağızda yemek biriktirme, çiğnemede güçlük
- Salya akması
- Yemek süresinin uzaması, istemsiz kilo kaybı
- Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
Neden önemlidir?
Yutma güçlüğünde yiyecek ya da sıvı soluk borusuna kaçabilir (aspirasyon). Bu durum aspirasyon pnömonisi adı verilen ciddi bir akciğer enfeksiyonuna yol açabilir. Ayrıca yetersiz beslenme ve sıvı kaybı riski de vardır. Bazı kişilerde aspirasyon öksürük olmadan, sessizce gerçekleşir.
Değerlendirme
Dil ve konuşma terapisti yatak başı yutma değerlendirmesi yapar; gerekli görülürse videofloroskopik ya da endoskopik yutma testleriyle yutmanın hangi aşamasında sorun olduğu ayrıntılı olarak belirlenir.
Terapi yöntemleri
- Yutma kaslarını güçlendiren egzersizler
- Güvenli yutmayı sağlayan baş ve boyun pozisyonları
- Yiyeceklerin kıvamının kişiye göre düzenlenmesi (sıvıların koyulaştırılması gibi)
- Yutma manevraları ve duyusal uyarım teknikleri
- Hasta ve bakım verenlere güvenli beslenme eğitimi
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bir uzmanın muayene, tanı veya tedavisinin yerini tutmaz. Kendiniz ya da yakınınız için bir dil ve konuşma terapistine danışınız.
Tüm yazılara dön